Taşma Tipi İdrar Kaçırma (Overflow İnkontinans) Nedir, Neden Olur?

Tuvaletten yeni çıkmışken birkaç dakika sonra iç çamaşırınızda ıslaklık fark ettiğinizde ya da gün içinde hiç sıkışma hissi yaşamadan damla damla idrar kaçırdığınızı gördüğünüzde, bunun ne anlama geldiğini merak edebilirsiniz. Bu tablo, bilinen "ani sıkışma" ya da "öksürünce kaçırma" türlerinden farklı bir mekanizmayla, mesanenin tam boşalamamasıyla ilişkili olabilir.

Taşma tipi idrar kaçırma (overflow inkontinans), mesane aşırı dolduğunda fazla idrarın istemsizce sızmasıyla ortaya çıkar. Bu durum genellikle fark edilmeden ilerler çünkü belirtiler çoğu zaman hafif ve aralıklı başlar.

Bu yazıda taşma tipi idrar kaçırmanın mesanede neden oluştuğunu, hangi durumların bu tabloyu tetikleyebileceğini, evde fark edebileceğiniz belirtileri ve hangi durumlarda vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmanız gerektiğini ele alıyoruz.

Taşma Tipi İdrar Kaçırma (Overflow İnkontinans) Nedir?

Taşma tipi idrar kaçırma, mesanenin işeme sırasında yeterince boşalamaması ve geriye kalan idrarın (rezidüel idrar) zamanla mesanede birikmesi sonucu ortaya çıkan bir tablodur. Mesane kapasitesinin üzerine çıkan basınç, idrarın küçük miktarlarda ve çoğu zaman güçlü bir sıkışma hissi olmadan dışarı sızmasına yol açar.

Bu kaçırma şekli genellikle sürekli damlama, zayıf ve kesik kesik akan idrar akışı, işedikten sonra bile mesanenin boş hissettirmemesi gibi belirtilerle kendini gösterir. Belirtiler bazen o kadar hafif başlar ki kişi uzun süre fark etmeyebilir.

Mesane Neden Tam Boşalmaz? Taşma İnkontinansının Mekanizması

Sağlıklı bir işeme için iki sistemin uyum içinde çalışması gerekir: mesane duvarındaki kas (detrüsör) yeterince güçlü kasılmalı, aynı anda mesane çıkışındaki kaslar gevşeyerek idrarın rahatça akmasına izin vermelidir. Taşma tipi idrar kaçırmada bu uyum iki şekilde bozulabilir.

Birinci mekanizma, mesane çıkışının fiziksel olarak daralması ya da tıkanmasıdır; idrar bu dar geçitten yeterince hızlı akamaz ve mesanede birikir. İkinci mekanizma ise detrüsör kasının sinir sinyallerindeki bozulma ya da kasın kendisindeki zayıflama nedeniyle yeterince güçlü kasılamamasıdır. Her iki durumda da artan rezidüel idrar hacmi, bir noktadan sonra mesane basıncının sfinkter direncini aşmasına ve küçük miktarlarda sızıntıya neden olur.

Taşma Tipi İdrar Kaçırmaya Hangi Durumlar Neden Olur?

Taşma tipi idrar kaçırmanın arkasında genellikle mesane çıkışını daraltan ya da mesane kasının sinir kontrolünü etkileyen altta yatan bir durum bulunur. En sık karşılaşılan nedenlerden bazıları şunlardır:

• Erkeklerde prostat büyümesinin (BPH) mesane çıkışını daraltması

• Diyabete bağlı sinir hasarının mesane duyusunu ve kasılma gücünü azaltması; bu konuyu diyabetin mesane sağlığına etkileri yazısında ayrıntılı ele aldık

• Nörojenik mesane olarak adlandırılan, omurilik veya sinir sistemini etkileyen durumlar

• Bazı ilaçların mesane kasını gevşetmesi ya da çıkış direncini artırması; bu etkiler ilaçların mesaneye etkisi yazısında anlatılmaktadır

• Ciddi kabızlıkta dolu bağırsağın mesaneye baskı yapması

• Pelvik bölgede geçirilen bazı ameliyatlar sonrası sinirlerin geçici olarak etkilenmesi

Bu nedenlerin tamamı, tanı ve tedavi gerektiren altta yatan durumlardır; taşma tipi idrar kaçırma kendi başına bir hastalık değil, bu durumların bir belirtisidir.

Taşma İnkontinansı Diğer İdrar Kaçırma Türlerinden Nasıl Ayrılır?

Sıkışma tipi (urge) idrar kaçırmada güçlü ve ani bir sıkışma hissi öncesinde kaçırma olurken, stres tipi kaçırmada öksürme, hapşırma veya gülme gibi karın içi basıncı artıran hareketlerle sızıntı görülür. Taşma tipinde ise genellikle belirgin bir sıkışma hissi veya tetikleyici hareket olmadan, sürekli ya da aralıklı damlama şeklinde bir tablo vardır.

Ayırt edici bir diğer ipucu, işeme sırasında akışın zayıf, kesik kesik olması ve işedikten hemen sonra bile mesanenin tam boşalmadığı hissidir. Birden fazla türün bir arada görüldüğü karma tip kaçırmalar da olabilir; bu konuyu karma tip idrar kaçırma yazısında ele almıştık. Kesin ayrım için hekiminizin isteyeceği muayene ve gerekirse ürodinami testi gibi değerlendirmeler gerekir.

Evde Fark Edebileceğiniz Belirtiler ve Basit Takip Yöntemleri

Hekiminize başvurmadan önce birkaç gün boyunca tuttuğunuz basit bir gözlem, değerlendirmeye somut bilgi sağlayabilir. Aşağıdaki gibi bir tabloyu doldurmayı deneyebilirsiniz:

Bu takip sırasında dikkat edebileceğiniz bir diğer gözlem, çift işeme olarak bilinen yöntemdir: tuvalete gittikten hemen sonra ayağa kalkıp birkaç saniye bekleyip tekrar oturarak ikinci kez işemeyi denemek, mesanenin daha fazla boşalıp boşalmadığını gözlemlemenize yardımcı olabilir. Bu yalnızca bir gözlem yöntemidir; altta yatan nedeni ortadan kaldırmaz ve hekim değerlendirmesinin yerine geçmez.

Hangi Belirtilerde Mutlaka Bir Sağlık Kuruluşuna Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi biri fark edildiğinde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:

• Hiç idrar yapamama ya da yalnızca damla damla çıkarabilme

• Alt karın bölgesinde şişlik, gerginlik veya ağrı ile birlikte idrar yapamama

• İdrarda kan görülmesi

• Ateş, titreme veya bel/yan ağrısıyla birlikte idrar değişiklikleri

• Ayaklarda şişlik, bulantı, iştahsızlık gibi böbrek fonksiyonuyla ilişkili olabilecek belirtiler

• Bacaklarda ani güç kaybı, uyuşma veya denge kaybı

• Sürekli damlamaya bağlı ciltte tahriş veya yara

Bu belirtilerden herhangi biri, özellikle ani ve tam idrar yapamama, acil tıbbi değerlendirme gerektirir.

UROLES Takviye Edici Gıda Hakkında

UROLES, bal kabağı çekirdeği ekstresi (Cucurbita sp.) ve soya fasülyesi ekstresi (Glycine max (L.) Merr.) içeren bir takviye edici gıdadır; günlük rutine eklenmesi için kapsül formundadır. Bal kabağı çekirdeği, bu kategorideki formülasyonlarda geleneksel olarak tercih edilen bitkisel içeriklerden biridir.

• Bal Kabağı Çekirdeği Ekstresi (Cucurbita sp.) — 500 mg

• Soya Fasülyesi Ekstresi (Glycine max (L.) Merr.) — 55 mg

• Soya İzoflavonları — 22 mg (Genistein, Daidzein, Glisitein bileşenlerini içerir)

Taşma tipi idrar kaçırmanın nedeni, mesane çıkışındaki tıkanıklık ya da sinirsel kontrol kaybı gibi hekim değerlendirmesi ve tedavisi gereken durumlardır. UROLES bu değerlendirmenin, ilaç tedavisinin veya gerekli diğer tıbbi yaklaşımların yerine geçmez; günlük rutinin tamamlayıcı bir parçası olarak değerlendirilebilir. Kullanım şekli ve porsiyon bilgisi için ürün ambalajındaki etikete başvurun. Ürün çeşitleri için UROLES ürünler sayfasına göz atabilirsiniz.

Soya izoflavonu içeriği nedeniyle:

• Hamilelik ve emzirme döneminde kullanılmamalıdır.

• Meme kanseri, endometriyum kanseri veya hormona duyarlı başka bir durum öyküsü olanlar kullanmadan önce mutlaka hekimine danışmalıdır.

• Tamoksifen, hormon tedavisi, tiroid ilacı veya kan sulandırıcı kullananlar hekimine danışmalıdır.

• Soya alerjisi olanlar kullanmamalıdır.

• 18 yaşından küçüklerde kullanılmamalıdır.

Taşma tipi idrar kaçırma belirtisi yaşayan kişilerin, altta yatan nedeni belirlemek üzere mutlaka bir hekime başvurması önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Taşma tipi idrar kaçırma kendiliğinden geçer mi?

Taşma tipi idrar kaçırma genellikle mesane çıkışını daraltan ya da sinir kontrolünü bozan bir nedene bağlıdır; bu neden belirlenip ele alınmadan kendiliğinden düzelmesi beklenmez. Belirtiler fark edildiğinde bir sağlık kuruluşuna başvurmak, altta yatan nedeni netleştirmek için gereklidir.

Taşma tipi idrar kaçırma ile sık idrara çıkma aynı şey midir?

Hayır. Sık idrara çıkma mesanenin normalden sık dolup boşalmasıyla ilgilidir; taşma tipinde sorun mesanenin tam boşalamamasıdır. İkisi birlikte de görülebilir, bu nedenle belirtilerinizi ayrıntılı olarak hekiminizle paylaşmanız doğru değerlendirme için önemlidir.

Taşma tipi idrar kaçırma nasıl tanı alır?

Tanı; hekimin yapacağı muayene, işeme sonrası mesanede kalan idrar miktarının ölçülmesi ve gerekirse ürodinami testi gibi mesane fonksiyon testleriyle konur. Altta yatan neden belirlendikten sonra tedavi yaklaşımı buna göre şekillendirilir.

Evde tuttuğum gözlem tablosu tanı için yeterli midir?

Hayır. Evde tutulan gözlemler hekiminize bilgi verebilir ancak tanı koydurucu değildir; fiziksel muayene ve gerektiğinde laboratuvar ya da fonksiyon testleriyle desteklenmesi gerekir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.

UROLES takviye edici gıdadır. İlaç değildir. Hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz. Normal beslenmenin yerine geçemez. Tavsiye edilen günlük porsiyonu aşmayınız. Hamilelik ve emzirme döneminde, hastalık veya ilaç kullanımı durumunda doktorunuza danışınız. Çocukların ulaşamayacağı yerde saklayınız.